Η αστυνομική βία αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία του κράτους δικαίου. Αν και η αποστολή της αστυνομίας είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής και της δημόσιας ασφάλειας, περιστατικά υπέρμετρης χρήσης βίας έχουν κατά καιρούς προκαλέσει έντονο δημόσιο διάλογο και έχουν κλονίσει την εμπιστοσύνη μέρους της κοινωνίας προς τους θεσμούς.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόσφατο περιστατικό στο Άργος, όπου κατά τη διάρκεια αστυνομικής καταδίωξης ένας 20χρονος τραυματίστηκε σχεδόν θανάσιμα από πυρά αστυνομικών. Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, ο νεαρός δεν συμμορφώθηκε σε σήμα ελέγχου και ακολούθησε καταδίωξη, ενώ η ΕΛ.ΑΣ. υποστηρίζει πως επιχείρησε να εμβολίσει αστυνομικούς και περιπολικά. Από την άλλη πλευρά, το περιστατικό έχει προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την αναγκαιότητα της χρήσης όπλων, ενώ οι δύο εμπλεκόμενοι αστυνομικοί συνελήφθησαν και η υπόθεση ερευνάται τόσο ποινικά όσο και πειθαρχικά.
Το περιστατικό αυτό προστίθεται σε μια σειρά υποθέσεων που έχουν απασχολήσει την ελληνική κοινωνία τα τελευταία χρόνια και αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή αξιολόγηση των πρακτικών αστυνόμευσης. Από τον Δεκέμβρη του 2008 με την δολοφονία του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, ως την υπόθεση του θανάτου του Ζακ Κωστόπουλου, τον θανάσιμο πυροβολισμό του Νίκου Σαμπάνη, αλλά και την υπόθεση του Βασίλη Μάγγου, οι αστυνομικές αρχές έχουν δείξει στην κοινωνία ένα σκοτεινό πρόσωπο ως προς τη χρήση βίας και εξουσίας. Σε ένα δημοκρατικό κράτος, κάθε χρήση βίας από τις αρχές οφείλει να εφαρμόζεται μόνο σε περιπτώσεις ανάγκης και αυτοάμυνας.
Θα πρέπει βέβαια να επαναπροσδιοριστεί το ζήτημα της εκπαίδευσης των αστυνομικών. Η αποτελεσματική εκπαίδευση δεν περιορίζεται μόνο στη γνώση των νόμων και των επιχειρησιακών τακτικών, αλλά περιλαμβάνει τη διαχείριση κρίσεων, την αποκλιμάκωση συγκρούσεων, την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ορθή χρήση του υπηρεσιακού οπλισμού. Τα πυροβόλα όπλα αποτελούν το έσχατο μέσο αντιμετώπισης μιας απειλής και η χρήση τους πρέπει να ασκείται μόνο όταν υπάρχει άμεσος και σοβαρός κίνδυνος για τη ζωή ή τη σωματική ακεραιότητα. Η αλόγιστη χρήση αστυνομικής βίας ολοένα και αυξάνεται, με τα περιστατικά θανάσιμων τραυματισμών να κλονίζουν την ελληνική κοινωνία.
Η Ελληνική Αστυνομία οφείλει να εμπνέει εμπιστοσύνη και ασφάλεια στους πολίτες και σίγουρα να επιδεικνύει σύνεση, αλλά και να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Νασιάκου Μαριάννα
