Αυτή τη μέρα, την 13η Νοεμβρίου του 1955, ήταν γραφτό τελικά να συμβούν όλα τα παράξενα, τα τραγικά, τα αλλιώτικα! Αυτή ήταν η μέρα που χάθηκε το όνειρο , που το άρπαξε ο αγέρας και το σκόρπισε στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Αυτή η μέρα σημάδεψε τη ζωή μου με μελανά χρώματα, που ακόμη και σήμερα, ύστερα από τριάντα πέντε χρόνια, δε λένε να ξεθωριάσουν. Θαρρώ πως εκείνο το καταραμένο βράδυ συνωμότησε η πλάση εναντίον μας. Αυτή η μέρα που λες, ήταν η τραγικότερη της ζωής μου. Ήταν η μέρα που ένιωσα στο πετσί μου τι σημαίνει καταστροφή, τι σημαίνει πόνος, αξεπέραστος πόνος. Πόνος που τον κουβαλάω μέσα μου ατόφιο όλα αυτά τα χρόνια και μου καίει τα σωθικά.
1955. Πέντε νέοι Βορειοηπειρώτες προσπαθούν να διαφύγουν στην Ελλάδα και να γλυτώσουν από το απάνθρωπο καθεστώς του Ενβέρ Χότζα. Το σχέδιο τους είναι ριψοκίνδυνο και δύσκολο. Δυστυχώς δεν θα έχει την επιθυμητή κατάληξη. Έρχονται αντιμέτωποι με τις αλβανικές περιπόλους. Μόνο δύο καταφέρνουν να περάσουν τα σύνορα, θεωρώντας τους υπόλοιπους νεκρούς. Ο Οδυσσέας Ντάικος, ο ένας από τους δύο επιζώντες, καταλήγει στην Αμερική. Δημιουργεί οικογένεια και περιουσία μα πάντα θα νιώθει ενοχές για την τύχη όσων άφησε πίσω του.
Βλέπεις, η ελευθερία είναι μια ιδέα, που μόνο όταν την στερείσαι καταλαβαίνεις την αξία της. Όταν μπορείς να κάνεις τα πάντα χωρίς να σε εμποδίζει κανείς, τη θεωρείς αυτονόητη κατάστηση.
1989. Η πτωση του τείχους του Βερολίνου και ο θάνατος του Ενβέρ Χότζα είναι το έναυσμα για την κατάρρευση αυτού του σκληρού καθεστώτος. Το όνειρο γίνεται επιτέλους πραγματικότητα. Μετά από τριάντα πέντε χρόνια δύσκολα και αβάσταχτα χρόνια τα σύνορα ανοίγουν. Ο Οδυσσέας παίρνει τη μεγάλη απόφαση να κάνει το ταξίδι της επιστροφής στα πάτρια εδάφη και να βρει την οικογένειά του. Οι εικόνες που αντικρύζει στα σύνορα είναι συγκλονιστικές, το κλίμα που επικρατεί είναι εορταστικό, όλοι όσοι κάποτε χωρίστηκαν πλέον ανταμώνουν, ενώ τον Οδυσσέα τον περιμένει μια απρόσμενη έκπληξη… Επιτέλους μετά από καιρό αγκαλιάζει και πάλι την οικογένειά του και τότε η ιστορία παίρνει ηνία. Μαθαίνει για όλα τα βασανιστήρια που αντιμετώπισαν στις φυλακές του Αργυρόκαστρου και του Σπατς, την πείνα, την εξαθλίωση και τον κοινωνικό στιγματισμό που βίωσαν. Μπορεί όλα αυτά να αποτελούν παρελθόν μα θα καταφέρουν να τα ξεχάσουν και να κάνουν μια κανινούργια αρχή;
Ξαφνικά κανένας δεν ήταν πλέον “εχθρός του λαού”, όλοι ήμασταν πατριώτες, χωριανοί, οι παλιοί δεσμοί επανέρχονταν σταδιακά. Το καθεστώς κατέρρεε, τις απαγορεύσεις δεν τις λογάριαζε κανένας… Το παρελθόν βέβαια ήταν εκεί – παρόν, σκληρό και μας τσουρούφλιζε. Όμως τώρα πια όλους δεν μπορούσε να τους χωρέσει η καρδιά μας και μάλιστα, από τη μια στιγμή στην άλλη. Τα έργα και οι ημέρες κάποιων δεν μπορούσαν να ξεχαστούν τόσο γρήγορα. Ειδικά αυτοί που υπέφεραν μάλλον δεν θα ξεχνούσαν ποτέ.
Το μυθιστόρημα του Θοδωρή Δευτού “Το πέρασμα αντίκρυ” δεν παύει να αποτελεί μια συγκλονιστική μαρτυρία των όσων έζησαν οι Έλληνες τη Βόρειας Ηπείρου υπό το βάρβαρο καθεστώς του Ενβέρ Χότζα. Ο αναγνώστης όσο ταξιδεύει στις σελίδες του πότε νιώθει απογοήτευση και πότε οργή. Οι εικόνες που μας μεταφέρει ο συγγραφέας είναι παραστατικές ενώ η έρευνα που έχει πραγματοποιήσει είναι εμφανής. Αυτό που μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα είναι ότι ο Θοδωρής Δευτός παραδίδει μαθήματα ιστορίας με το συγκεκριμένο μυθιστόρημα.
Το μυθιστόρημα του Θοδωρή Δεύτου “Το πέρασμα αντίκρυ” κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κλειδάριθμος
Ποιος είναι ο Θοδωρής Δεύτος
Ο Θοδωρής Δεύτος γεννήθηκε στα Γιάννενα και σπούδασε Μαθηµατικά στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών. Υπηρέτησε τη δηµόσια εκπαίδευση για τριάντα χρόνια, έχει διατελέσει πρόεδρος της Ένωσης Ηπειρωτών Ιλίου (2001-2011) και το 2006 εκλέχτηκε στο Δ.Σ. της Πανηπειρωτικής Συνοµοσπονδίας Ελλάδος. Από το 2006 εκλέγεται Δηµ. Σύµβουλος στον Δήµο Ιλίου. Πρωτοεµφανίστηκε στα γράµµατα το 2004 και έκτοτε έχουν εκδοθεί έξι βιβλία του: Ο ηπειρωτικός γάµος, Μη ρωτάς γιατί, Σµύρνη, συγγνώµη, Μήπως αγάπησα λάθος πατρίδα;, Τραπεζούντα, το διαµάντι της Ανατολής, Είµαι πολίτισσα, τζάνουµ!
Έγραψαν για τον συγγραφέα
Η πολυεπίπεδη χρονικά αφήγηση βοηθά τον αναγνώστη να έρθει σε πλήρη επαφή µε έναν ρέοντα χρόνο, έτσι που να γίνεται συνοµιλητής του συγγραφέα. Η αµεσότητα της αφήγησης είναι τέτοια που θαρρείς πως είσαι παρών στα γεγονότα και ακούς τους διαλόγους.
Άγγελος Πετρουλάκης, Fractal
