Με κούραζε πάντα η ίδια κατάληξη: «… ζήσαν καλά κι εμείς καλύτερα». Το μεγαλύτερο ψέμα για να κλείνουν οι σελίδες και να ακολουθεί ένας γλυκός ύπνος, όμοιος με τον θάνατο. Κανείς δεν ζει καλύτερα μετά την τελευταία γραμμή. Μόνο αν έχεις δει από κοντά την κακιά μάγισσα, αν έχεις νιώσει την καυτή ανάσα του λύκου, αν έχεις δοκιμάσει σταγόνα σταγόνα το δηλητήριο από το γυαλιστερό μπουκάλι … μόνο τότε ξέρεις πως όταν τελειώνει το παραμύθι, όλα εξακολουθούν να είναι το ίδιο ζοφερά.
Η ηρεμία της ελληνικής επαρχίας διαταράσσεται όταν, στην Κάτω Τιθορέα, νεαρός αγρότης βρίσκεται άγρια δολοφονημένος και σχεδόν κατασπαραγμένος μέσα στο χοιροστάσιο του από τα ίδια του τα ζώα. Στη σκηνή του εγκλήματος καταφθάνει ο αστυνόμος Πετρίδης με την ομάδα του, αναλαμβάνοντας να εξιχνιάσει μια υπόθεση που από την πρώτη στιγμή μοιάζει μεθοδικά, σχεδόν θεατρικά στημένη. Ανάμεσα στη λάσπη, τα άχυρα και τα τούβλα που καλύπτουν το άψυχο σώμα του αγρότη, δύο φαινομενικά ασήμαντες λεπτομέρειες τραβούν την προσοχή του έμπειρου αστυνομικού: ένα κατακόκκινο ζευγάρι ολοκαίνουργιες γαλότσες και ένα αχρησιμοποίητο ζευγάρι γάντια εργασίας ίδιου χρώματος. Μέσα στο χάος της σκηνής, τα αντικείμενα αυτά μοιάζουν παράταιρα, σαν να έχουν τοποθετηθεί εκεί σκόπιμα. Οι πρώτες υποψίες στρέφονται αναπόφευκτα προς τη σύντροφο του θύματος, η οποία αντιμετωπίζει τον θάνατό του με μια ψυχραιμία που εγείρει τις υποψίες των ερευνητών. Όσο όμως η έρευνα προχωρά, αποκαλύπτεται πως τίποτα δεν είναι όπως φαίνεται. Ο νεκρός αγρότης έκρυβε περισσότερα μυστικά απ’ όσα θα μπορούσε να φανταστεί κανείς και σύντομα γίνεται φανερό πως η δολοφονία του ίσως να αποτελεί μόνο την αρχή μιας πολύ μεγαλύτερης υπόθεσης.
Πριν καλά-καλά προλάβει η ομάδα του αστυνόμου Πετρίδη να επεξεργαστεί τα ευρήματα της πρώτης δολοφονίας, ένα δεύτερο έγκλημα έρχεται να ταράξει τα νερά. Αυτή τη φορά, στα Κάτω Πατήσια, μια γυναίκα βρίσκεται απαγχονισμένη μέσα στο διαμέρισμά της, γαντζωμένη στο πολύφωτο του σαλονιού, με μια περίτεχνη θηλιά από πλούσια ξανθά μαλλιά, ενώ η ανήλικη κόρη της εντοπίζεται σε κατάσταση σοκ, αδυνατώντας να περιγράψει όσα συνέβησαν. Η εικόνα του τρομοκρατημένου κοριτσιού, αλλά και η εμφάνισή του με τα άτσαλα κουρεμένα ξανθά μαλλιά, σοκάρουν του ερευνητές. Κατά την αυτοψία, ο Πετρίδης και η υπαστυνόμος Νίκη Δελή εντοπίζουν μια σειρά από στοιχεία που δεν συνάδουν με τον τρόπο ζωής που φαίνεται να έκανε το θύμα με το παιδί της. Ανάμεσα στα λιγοστά υπάρχοντά του θύματος ξεχωρίζουν αντικείμενα και ρούχα μεγάλης αξίας, τα οποία δύσκολα δικαιολογούνται από την οικονομική της κατάσταση. Κάθε νέο εύρημα μοιάζει να γεννά περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Μέσα σε αυτά και ένα τετράδιο με την ένδειξη «Συνταγές», γεμάτο αινιγματικές καταχωρήσεις, και μια σκισμένη σελίδα από το τέλος της «Ραπουνζέλ» μετατρέπουν μια ήδη περίπλοκη έρευνα σε ένα σκοτεινό παζλ. Για πρώτη φορά, ο Πετρίδης αναρωτιέται μήπως οι δύο δολοφονίες δεν συνδέονται μόνο μεταξύ τους, αλλά αποτελούν κομμάτια μιας ιστορίας, με έναν επίδοξο «Παραμυθά» να φαίνεται αποφασισμένος να αφηγηθεί μέχρι τέλους.
Καθώς οι φόνοι πολλαπλασιάζονται, ο αστυνόμος Πετρίδης αρχίζει να διακρίνει ένα ανησυχητικό μοτίβο που συνδέει τα θύματα μεταξύ τους. Την ίδια στιγμή, όμως, καλείται να διαχειριστεί και τα δικά του προσωπικά τραύματα, καθώς ένα τραγικό γεγονός έχει ανατρέψει οριστικά την οικογενειακή ζωή που κάποτε γνώριζε. Και ενώ ο μυστηριώδης «Παραμυθάς» παραμένει ασύλληπτος, η πίεση της κοινής γνώμης αυξάνεται ολοένα και περισσότερο. Κάθε νέα δολοφονία μοιάζει να ακολουθεί ένα συγκεκριμένο σχέδιο, οδηγώντας σταδιακά τους ερευνητές στην αποκάλυψη ενός σκοτεινού ιστού μυστικών και εγκλημάτων που παρέμεναν για χρόνια καλά κρυμμένα. Το μόνο βέβαιο είναι πως πίσω από τις σελίδες των παραμυθιών κρύβεται μια πραγματικότητα πολύ πιο ζοφερή απ’ όσο θα μπορούσε αρχικά να φανταστεί κανείς.
Μετά την επιτυχία των μυθιστορημάτων «Ο λόφος του Ερνιόν» (εκδ. 24γράμματα) και «Ο λύκος μένει σπίτι» (εκδ. Ψυχογιός), η Έλενα Μπολονάση επιστρέφει με ένα συγκλονιστικό αστυνομικό μυθιστόρημα που τολμά να φέρει στο προσκήνιο ένα από τα πιο δύσκολα και επώδυνα ζητήματα, αυτό της εκμετάλλευσης και κακοποίησης ανηλίκων. Με φόντο μια σειρά εγκλημάτων που μοιάζουν να ξεπηδούν μέσα από τις σελίδες γνωστών παραμυθιών, η συγγραφέας συνθέτει μια ιστορία που δεν αρκείται μόνο στο να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, αλλά επιδιώκει και να τον προβληματίσει. Εδώ, τα παραμύθια δεν λειτουργούν απλώς ως ευρηματικό σκηνικό για τις δολοφονίες, αλλά ενσωματώνονται ομαλά στην πλοκή, στους συμβολισμούς και στον ψυχισμό του δράστη, δημιουργώντας ένα αποτέλεσμα πρωτότυπο και ιδιαίτερα ευρηματικό. Μέσα από αυτή τη σκοτεινή αναδιατύπωση της Ραπουνζέλ, της Κοκκινοσκουφίτσας, του Πινόκιο και των Τριών Μικρών Γουρουνιών η συγγραφέας βρίσκει τον τρόπο να προσεγγίσει ένα εξαιρετικά ευαίσθητο κοινωνικό ζήτημα χωρίς να καταφεύγει σε εύκολους εντυπωσιασμούς ή περιττές υπερβολές. Αντίθετα, επιλέγει να εστιάσει στις ανθρώπινες συνέπειες της κακοποίησης και της εκμετάλλευσης ανηλίκων, προσδίδοντας στο μυθιστόρημα έναν έντονο κοινωνικό προβληματισμό που παραμένει μαζί με τον αναγνώστη και μετά την τελευταία σελίδα.
Πέρα όμως από την ίδια την υπόθεση, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι χαρακτήρες που την πλαισιώνουν. Ο αστυνόμος Πετρίδης απέχει αισθητά από το στερεότυπο του κυνικού ή αυτοκαταστροφικού αστυνομικού που συναντάμε συχνά στο είδος. Πρόκειται για έναν άνθρωπο που προσπαθεί να σταθεί όρθιος απέναντι στα τραύματα και τις απώλειες του παρελθόντος, αναζητώντας παράλληλα έναν τρόπο να ξαναχτίσει τις γέφυρες με την οικογένειά του. Την ίδια στιγμή, η Μπολονάση χτίζει με ιδιαίτερη προσοχή το προφίλ του «Παραμυθά», επιτρέποντας στον αναγνώστη να γνωρίσει σταδιακά κομμάτια της ιστορίας και των κινήτρων του χωρίς ποτέ να αποκαλύπτει περισσότερα απ’ όσα πρέπει. Ιδιαίτερα ευφυής είναι η επιλογή της να αποκρύψει για μεγάλο μέρος της αφήγησης ακόμη και το φύλο του δράστη, ένα δύσκολο συγγραφικό εγχείρημα, ειδικά στην ελληνική γλώσσα, που διατηρεί αμείωτη την αγωνία και το μυστήριο μέχρι τις τελευταίες σελίδες, αφήνοντας τον αναγνώστη να αναρωτιέται και να βγάζει τα δικά του συμπεράσματα μέχρι και την τελευταία σελίδα. Όλα αυτά δείχνουν πως τίποτα δεν είναι τυχαίο και κάθε λεπτομέρεια φαίνεται να υπηρετεί έναν συγκεκριμένο σκοπό μέσα στην ιστορία.
Με το «Μια φορά κι ένας φόνος», η Έλενα Μπολονάση για ακόμη μία φορά, αποδεικνύει γιατί συγκαταλέγεται στις πλέον αξιόπιστες φωνές της σύγχρονης ελληνικής αστυνομικής λογοτεχνίας. Δεν αρκείται στη δημιουργία ενός καλοστημένου μυστηρίου, αλλά αξιοποιεί το είδος για να μιλήσει για δύσκολα κοινωνικά ζητήματα, να χτίσει πολυδιάστατους χαρακτήρες και να προσφέρει τροφή για σκέψη. Αν είστε ήδη αναγνώστες της, δύσκολα θα το αφήσετε από τα χέρια σας. Αν πάλι δεν έχετε ακόμη γνωρίσει το έργο της, ίσως ήρθε η στιγμή να κάνετε την αρχή μέσα από αυτό το σκοτεινό ταξίδι σε έναν κόσμο όπου τα παραμύθια δεν τελειώνουν πάντα με το πολυπόθητο «ζήσαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα».
Το μυθιστόρημα της Έλενας Μπολονάση «Μια φορά κι ένας φόνος» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μίνωας.
