Μόρνα, 1967
Οι πένθιμες καμπάνες αντηχούν σε ένα απομονωμένο χωριό στα Πιέρια Όρη, καθώς οι εναπομείναντες κάτοικοι συνοδεύουν στην τελευταία του κατοικία τον Ιωάννη Μακρυνιώτη, γνωστό σε όλους ως «Ιωάννη τον Σοφό». Έναν μυστηριώδη ξένο που εγκαταστάθηκε στον τόπο πριν από είκοσι χρόνια, χωρίς ποτέ να αποκαλύψει την καταγωγή ή το παρελθόν του, κερδίζοντας ωστόσο τον σεβασμό των συγχωριανών του χάρη στις ανεξάντλητες γνώσεις και τη σοφία του. Υπήρχε, ωστόσο, κάποιος που γνώριζε πολύ περισσότερα για το παρελθόν του. Ένας δεκαεξάχρονος νεαρός, στον οποίο ο ηλικιωμένος άντρας είχε αποκαλύψει την πραγματική του ιδιότητα και είχε μεταδώσει την αγάπη του για τη φιλοσοφία του Πλάτωνα. Μόνο που η γοητεία που ασκούν στον νεαρό οι θεωρίες για τη μεταθανάτια πορεία της ψυχής και τη μετενσάρκωση έχει αρχίσει να παίρνει μια επικίνδυνη τροπή. Πεπεισμένος πως ο θάνατος δεν αποτελεί το οριστικό τέλος, αλλά την ευκαιρία για μια νέα, καλύτερη ζωή, θεωρεί πως έχει τη δύναμη να λυτρώνει όσους υποφέρουν, απαλλάσσοντάς τους από τη δυστυχία τους. Στη δική του διαστρεβλωμένη αντίληψη, η αφαίρεση μιας ανθρώπινης ζωής δεν αποτελεί έγκλημα, αλλά πράξη ελέους. Και ενώ οι κάτοικοι αποδίδουν τις τραγωδίες που έχουν σημαδέψει το χωριό σε παλιές κατάρες, δεισιδαιμονίες και στοιχειωμένες ψυχές, η αλήθεια κρύβεται πολύ πιο κοντά τους, πίσω από την πεποίθηση ενός ανθρώπου πως έχει το δικαίωμα να αποφασίζει για τη ζωή και τον θάνατο των άλλων.
Αθήνα, Σήμερα
Ο αστυνόμος Οδυσσέας Γιαβρόγλου επισκέπτεται το ιδιωτικό γραφείο ερευνών του Μάνου Βαρσάμη, πρώην προϊσταμένου του στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών της ΓΑΔΑ, και της συνεργάτιδάς του, Έλσας Γληνού, ζητώντας τη βοήθειά τους σε μια υπόθεση που οι αστυνομικές αρχές θεωρούν ήδη κλειστή. Η Ρένια Φιλιππίδη, φοιτήτρια της Φιλοσοφικής Σχολής, είχε βάλει τέλος στη ζωή της, σύμφωνα με το επίσημο πόρισμα, όμως ο αδελφός της αρνείται να αποδεχτεί την εκδοχή της αυτοκτονίας. Πεπεισμένος πως η αδελφή του έπεσε θύμα δολοφονίας, επιθυμεί να ανοίξει εκ νέου ο φάκελος της υπόθεσης, αναζητώντας απαντήσεις για τις πραγματικές συνθήκες του θανάτου της. Παρότι γνωρίζουν ήδη την υπόθεση, ο Μάνος και η Έλσα δέχονται να αναλάβουν την επανεξέτασή της. Λίγο αργότερα, επιστρέφοντας στη ΓΑΔΑ, ο Οδυσσέας βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα. Ο προϊστάμενός του, Ευθύμης Λάπας, έχει μόλις ενημερωθεί για τον εντοπισμό της σορού ενός άντρα αγνώστων στοιχείων κοντά στη μαρίνα της Γλυφάδας. Μόνο που δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη δολοφονία. Το θύμα φέρει δύο τομές, μία στην καρωτίδα και μία στο στέρνο, ενώ από το σώμα του έχει αφαιρεθεί η καρδιά. Παρά τις προσπάθειες της αστυνομίας να κρατήσει τις λεπτομέρειες του εγκλήματος μακριά από τη δημοσιότητα, η είδηση φτάνει γρήγορα στους δημοσιογράφους, προκαλώντας σοκ στην κοινή γνώμη και πυροδοτώντας εικασίες για μια δολοφονία με τελετουργικά χαρακτηριστικά.
Πριν ακόμη προλάβουν οι αστυνομικοί να ολοκληρώσουν την ταυτοποίηση του πρώτου θύματος, μια δεύτερη σορός εντοπίζεται στο Φάληρο, φέροντας τα ίδια ανατριχιαστικά τραύματα. Η ανησυχία εντείνεται, καθώς οι αστυνομικοί αρχίζουν να υποψιάζονται πως δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο έγκλημα. Σύντομα, οι έρευνες αποκαλύπτουν πως οι δύο δολοφονημένοι άντρες κατάγονταν από τα Φωτεινά Πιερίας, ένα μικρό χωριό που μοιάζει να αποτελεί το πρώτο κοινό στοιχείο ανάμεσά τους. Παράλληλα, ο Μάνος και η Έλσα, διερευνώντας τις συνθήκες θανάτου της Ρένιας Φιλιππίδη, πληροφορούνται από τον αδελφό και τη συγκάτοικό της πως η νεαρή φοιτήτρια σχεδίαζε να ταξιδέψει στον ίδιο τόπο. Η έρευνά τους επεκτείνεται στο πανεπιστημιακό της περιβάλλον, όπου συναντούν τον Φοίβο Νικητέα, ομότιμο καθηγητή με εξειδίκευση στην πλατωνική φιλοσοφία, του οποίου η υπεροπτική συμπεριφορά δεν αργεί να κινήσει τις υποψίες τους. Κατά την παρουσία τους σε μία από τις διαλέξεις του, η Έλσα καταφέρνει, χρησιμοποιώντας ένα ευφυές τέχνασμα, να συγκεντρώσει γραπτές μαρτυρίες από συμφοιτητές της Ρένιας, αναζητώντας στοιχεία που θα μπορούσαν να ρίξουν φως στις τελευταίες ημέρες της ζωής της.
Στο μεταξύ, η ανακάλυψη ενός τρίτου πτώματος στην παραλία της Σαρωνίδας παγώνει τις αστυνομικές αρχές. Το θύμα, ένας νεαρός άντρας, έχει δολοφονηθεί με τον ίδιο αποτρόπαιο τρόπο. Οι χειρότεροι φόβοι των ερευνητών επιβεβαιώνονται, καθώς αντιλαμβάνονται πως βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν κατά συρροή δολοφόνο που κυκλοφορεί ελεύθερος και κανείς δεν γνωρίζει πότε ή πού θα χτυπήσει ξανά. Μια ακόμη λεπτομέρεια προκαλεί προβληματισμό στους ερευνητές: και τα τρία θύματα εντοπίστηκαν κοντά στο νερό. Μια σύμπτωση ή μια σκόπιμη επιλογή που κρύβει κάποιον βαθύτερο συμβολισμό; Σε αντίθεση με τα δύο προηγούμενα θύματα, το τρίτο δεν κατάγεται από τα Φωτεινά Πιερίας, ωστόσο οι έρευνες αποκαλύπτουν πως είχε στρέψει το ενδιαφέρον του στο συγκεκριμένο χωριό. Με τον αριθμό των νεκρών να αυξάνεται και την υπόθεση να λαμβάνει ολοένα μεγαλύτερες διαστάσεις, το κλίμα στη ΓΑΔΑ γίνεται ασφυκτικό, καθώς οι ανώτεροι απαιτούν άμεσα αποτελέσματα, προειδοποιώντας πως, αν ο δολοφόνος δεν συλληφθεί σύντομα, θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες. Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία που έρχονται σταδιακά στο φως οδηγούν τις δύο έρευνες να συγκλίνουν, με τον Μάνο και την Έλσα να συνδράμουν πλέον στην αναζήτηση του δράστη. Όσο περισσότερο εμβαθύνουν στην υπόθεση, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνονται πως τα εγκλήματα φαίνεται να καθοδηγούνται από μια νοσηρή, διαστρεβλωμένη ερμηνεία της πλατωνικής φιλοσοφίας, σύμφωνα με την οποία ο θάνατος μπορεί να αποτελέσει το πέρασμα προς μια νέα ζωή. Τι συνδέει, όμως, τους τρεις δολοφονημένους άντρες και ποιο είναι το πραγματικό κίνητρο πίσω από τα αποτρόπαια εγκλήματα; Ποια σχέση μπορεί να είχε η Ρένια Φιλιππίδη με τα θύματα και τι μυστικά κρύβονται πίσω από τις φαινομενικά ασύνδετες υποθέσεις; Θα καταφέρουν να σταματήσουν εγκαίρως τον «Συλλέκτη Ψυχών» προτού οδηγήσει κι άλλους αθώους στον δρόμο προς την Άτρακτο της Ανάγκης;
Η Ελευθερία Μεταξά επιστρέφει δυναμικά με τη δέκατη τρίτη υπόθεση του Μάνου Βαρσάμη και της Έλσας Γληνού, παραδίδοντας στους λάτρεις της αστυνομικής λογοτεχνίας ένα μυστήριο για δυνατούς λύτες. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες, η συγγραφέας εισάγει τον αναγνώστη στην καρδιά της ιστορίας, χωρίς μακροσκελείς εισαγωγές ή περιττές καθυστερήσεις, με τις δολοφονίες να διαδέχονται γρήγορα η μία την άλλη και το ενδιαφέρον να στρέφεται στην εξέλιξη των αστυνομικών ερευνών. Αν και ο ρυθμός της αφήγησης είναι γρήγορος, η Μεταξά καταφέρνει να διατηρήσει μια ισορροπία ανάμεσα στην παρουσίαση των στοιχείων και στην εξέλιξη της δράσης, δίνοντας στον αναγνώστη τον απαραίτητο χρόνο να επεξεργαστεί τις πληροφορίες και να διαμορφώσει τις δικές του υποψίες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εναλλαγή των αφηγηματικών οπτικών, καθώς τα γεγονότα ξεδιπλώνονται μέσα από διαφορετικούς χαρακτήρες, επιτρέποντας την παρακολούθηση των παράλληλων ερευνών αλλά και την κατανόηση των προσωπικών σκέψεων και κινήτρων τους. Η επιλογή αυτή προσφέρει μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της υπόθεσης, αναδεικνύοντας διαφορετικές πλευρές των γεγονότων, χωρίς ωστόσο να αποκαλύπτει πρόωρα πώς συνδέονται μεταξύ τους. Έτσι, η αγωνία διατηρείται αμείωτη και κάθε νέο στοιχείο προσθέτει ακόμη ένα κομμάτι στο περίπλοκο παζλ που καλούνται να συμπληρώσουν οι πρωταγωνιστές.
Ξεχωριστή θέση στο μυθιστόρημα κατέχουν η πλατωνική φιλοσοφία και οι θρύλοι που περιβάλλουν τη Μόρνα και το Πηγάδι των Ψυχών, στοιχεία που η Ελευθερία Μεταξά ενσωματώνει με φυσικό τρόπο στην πλοκή, δημιουργώντας μια σκοτεινή και υποβλητική ατμόσφαιρα. Οι αναφορές αυτές δεν λειτουργούν απλώς ως σκηνικό της ιστορίας, αλλά αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του μυστηρίου, καθώς οι φιλοσοφικές αντιλήψεις για τη μεταθανάτια πορεία της ψυχής αποκτούν μια εντελώς διαφορετική, σκοτεινή διάσταση μέσα από τη διαστρεβλωμένη ερμηνεία τους. Παράλληλα, οι τοπικοί θρύλοι και οι ιστορίες που συνοδεύουν πραγματικούς τόπους προσδίδουν στην αφήγηση μια ιδιαίτερη αίσθηση αυθεντικότητας, προκαλώντας την περιέργεια του αναγνώστη να αναζητήσει περισσότερες πληροφορίες ακόμη και πέρα από τις σελίδες του βιβλίου. Πέρα, όμως, από το ιδιαίτερο φιλοσοφικό υπόβαθρο και τη σκοτεινή ατμόσφαιρα της ιστορίας, ενδιαφέρον παρουσιάζει και το ερευνητικό δίδυμο του Μάνου Βαρσάμη και της Έλσας Γληνού, που καταφέρνει να κερδίσει την προσοχή ακόμη και όσων έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή μαζί τους. Το μυθιστόρημα διαβάζεται αυτοτελώς, ενώ οι αναφορές σε προηγούμενες υποθέσεις συνοδεύονται, όπου χρειάζεται, από επεξηγηματικές παραπομπές. Παράλληλα, η γνωριμία με τους δύο πρωταγωνιστές μπορεί να αποτελέσει αφορμή για μια αναδρομή στις προηγούμενες υποθέσεις τους, προσφέροντας την ευκαιρία για μια βαθύτερη γνωριμία με τους χαρακτήρες και την εξέλιξή τους. Καθώς, όμως, οι έρευνες προχωρούν και τα στοιχεία αρχίζουν να συνδέονται μεταξύ τους, η ιστορία αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη από ό,τι αρχικά φαίνεται, δοκιμάζοντας διαρκώς τις υποψίες και τις εκτιμήσεις του αναγνώστη. Και εκεί που πιστεύεις πως έχεις βρει τον πραγματικό ένοχο, έρχεται η μία ανατροπή μετά την άλλη για να σε αφήσει με το στόμα ανοιχτό! Συνολικά, ο «Συλλέκτης Ψυχών» αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον αστυνομικό μυθιστόρημα με έντονα στοιχεία ψυχολογικού θρίλερ, που συνδυάζει με μαεστρία την αγωνία, το μυστήριο και τις απρόβλεπτες ανατροπές. Μια ιστορία που μπορεί να ικανοποιήσει τους ήδη εξοικειωμένους με το έργο της Ελευθερίας Μεταξά, αλλά και να αποτελέσει μια πολύ καλή πρώτη επαφή για όσους επιθυμούν να γνωρίσουν το ερευνητικό δίδυμο Βαρσάμη – Γληνού.
Το αστυνομικό μυθιστόρημα της Ελευθερίας Μεταξά «Συλλέκτης Ψυχών» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μίνωας




