Ένα νέο σύστημα μακροχρόνιας αποταμίευσης για ανηλίκους εισάγει το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προβλέποντας κρατική συμμετοχή στις εισφορές των γονέων και επένδυση των χρημάτων έως την ενηλικίωση των παιδιών.
Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), γνωστός και ως επενδυτικός «κουμπαράς» της Νέας Γενιάς, περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο με τίτλο «Ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, της αποταμίευσης και των επενδύσεων, φορολογικές, μισθολογικές, συνταξιοδοτικές διατάξεις και λοιπές διατάξεις κοινωνικής πολιτικής».
Το σχέδιο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 18 Οκτωβρίου, με προθεσμία υποβολής σχολίων έως την 1η Νοεμβρίου. Η ψήφισή του προγραμματίζεται εντός του ίδιου μήνα.
Ποια παιδιά θα μπορούν να αποκτήσουν λογαριασμό
Την αίτηση θα υποβάλλει ο γονέας που ασκεί τη γονική μέριμνα ή το πρόσωπο που έχει την επιμέλεια του παιδιού, μέσω παρόχου της επιλογής του. Βασική προϋπόθεση είναι ο ανήλικος να μην έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του κατά την υποβολή της αίτησης.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός κεφαλαίου που θα παραμείνει επενδεδυμένο σε βάθος χρόνου και θα είναι διαθέσιμο στον δικαιούχο όταν ενηλικιωθεί.
Κρατική ενίσχυση έως 1.200 ευρώ ετησίως
Το Δημόσιο προβλέπεται να καλύπτει το 100% των επιλέξιμων εισφορών που καταβάλλονται στον λογαριασμό, με ανώτατο ποσό τα 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος. Το όριο της κρατικής συμμετοχής προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.
Το συνολικό ποσό των εισφορών στον λογαριασμό, συμπεριλαμβανομένων των καταβολών των γονέων και άλλων δικαιούμενων καταθετών, δεν θα μπορεί να υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ετησίως.
Η κρατική συνεισφορά θα καταβάλλεται κατά κανόνα κάθε μήνα για εισφορές έως 100 ευρώ. Στο τέλος του έτους θα πραγματοποιείται εκκαθάριση, ώστε να υπολογίζεται η ενίσχυση με βάση το σύνολο των εισφορών έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Πώς θα επενδύονται τα χρήματα
Οι γονείς θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν τον πάροχο και την επενδυτική στρατηγική. Τα κεφάλαια θα τοποθετούνται σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα, όπως ομόλογα, μετοχές και αμοιβαία κεφάλαια, ενώ προβλέπονται περιορισμοί για προϊόντα υψηλού κινδύνου και σύνθετα χρηματοοικονομικά μέσα.
Το πλαίσιο προβλέπει τέσσερα επενδυτικά προφίλ:
– Συντηρητικό, με έμφαση στον περιορισμό του κινδύνου.
– Ισορροπημένο, με συνδυασμό διαφορετικών επενδύσεων.
– Αναπτυξιακό, με μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη του κεφαλαίου.
– Δυναμικό, με διαφορετική κατανομή κεφαλαίων και αντίστοιχη έκθεση σε κίνδυνο.
Οι πάροχοι θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον ένα προϊόν ανά επενδυτικό προφίλ με μηχανισμό εγγύησης κεφαλαίου. Αν οι γονείς δεν επιλέξουν στρατηγική, θα εφαρμόζεται ως προεπιλογή προϊόν μακροχρόνιου ορίζοντα, συντηρητικού προφίλ και με εγγύηση κεφαλαίου.
Τη διαχείριση των λογαριασμών θα μπορούν να αναλαμβάνουν πιστωτικά ιδρύματα, επιχειρήσεις παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα αυτοδιαχείρισης, σύμφωνα με τους όρους του θεσμικού πλαισίου. Η μεταφορά του λογαριασμού σε άλλον πάροχο θα επιτρέπεται χωρίς απώλεια των σχετικών φορολογικών ευεργετημάτων ή άλλων δικαιωμάτων.
Πότε θα μπορούν να κάνουν ανάληψη
Βασικός κανόνας είναι ότι οι εισφορές, η κρατική ενίσχυση και οι επενδυτικές αποδόσεις θα παραμένουν δεσμευμένες έως τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου.
Εξαιρέσεις προβλέπονται σε περίπτωση θανάτου του γονέα ή του παιδιού, καθώς και για σοβαρούς λόγους υγείας του ανηλίκου που απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση και πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο.
Με την ενηλικίωση, ο λογαριασμός θα μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου, ο οποίος θα αποκτά πρόσβαση στο κεφάλαιο βάσει των προβλεπόμενων διατάξεων.
Αφορολόγητες εισφορές και αποδόσεις
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, οι εισφορές στον Α.Ε.Λ.Α. δεν θα αποτελούν φορολογητέο εισόδημα για τον ανήλικο. Παράλληλα, δεν θα συνυπολογίζονται για την εφαρμογή εισοδηματικών ή άλλων κριτηρίων που συνδέονται με κοινωνικές παροχές.
Αφορολόγητα προβλέπεται να είναι επίσης τα έσοδα από μερίσματα και τόκους, καθώς και τα κέρδη από υπεραξία μεταβίβασης τίτλων στο πλαίσιο του λογαριασμού.
Η εικόνα της αποταμίευσης στην Ελλάδα
Η δημιουργία του νέου θεσμού συνδέεται με την προσπάθεια ενίσχυσης της αποταμίευσης σε μια περίοδο κατά την οποία τα ελληνικά νοικοκυριά αντιμετωπίζουν οικονομικές πιέσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat που επεξεργάστηκε ο Κύκλος Οικονομικής και Κοινωνικής Ανάλυσης του ΕΝΑ, το ακαθάριστο ποσοστό αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών παρέμεινε κάτω από το μηδέν από το 2014 έως το 2019. Το 2020 και το 2021 πέρασε προσωρινά σε θετικό έδαφος, προτού επιστρέψει σε αρνητικές τιμές.
Ειδικότερα, διαμορφώθηκε σε -5% το 2022, -2,4% το 2023 και -2,5% το 2024. Την ίδια χρονιά, ο αντίστοιχος δείκτης στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασε το 14,5%, καταγράφοντας διαφορά 17 ποσοστιαίων μονάδων από την Ελλάδα.
Η πίεση στα οικονομικά των νοικοκυριών αποτυπώνεται και στα τριμηνιαία στοιχεία της Eurostat για το πρώτο τρίμηνο του 2026. Το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε κατά 2,5% σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ η καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 1,2%.
Ο νέος λογαριασμός φιλοδοξεί να ενθαρρύνει τη συστηματική αποταμίευση από τα πρώτα χρόνια της ζωής, δημιουργώντας ένα αρχικό οικονομικό απόθεμα για τη μετάβαση των νέων στην ενηλικίωση. Ωστόσο, το τελικό ποσό θα εξαρτάται από τις καταβολές, την κρατική συμμετοχή και την πορεία των επενδύσεων.
Πηγή: news247.gr
