Στη Στεμνίτσα, το ιστορικό κέντρο της αργυροχρυσοχοΐας της χώρας, χτυπά ζωντανά η καρδιά της άυλης πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Όταν η παράδοση αιώνων συναντά τη σύγχρονη εκπαίδευση και τις διεθνείς στρατηγικές διαφύλαξης, το αποτέλεσμα είναι μια ζωντανή κοινότητα δημιουργίας. Η ΣΑΕΚ Στεμνίτσας, η κορυφαία σχολή αργυροχρυσοχοΐας της χώρας, υποδέχθηκε πρόσφατα στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού, συμμετέχοντες του Σχολείου και διεθνείς προσωπικότητες της UNESCO, στο πλαίσιο του 7ου Θερινού Σχολείου για την Πολιτιστική Κληρονομιά του Αγροτικού Χώρου, το οποίο φέτος υλοποιείται ως Εργαστήριο Ανάπτυξης Δεξιοτήτων (Capacity-Building Workshop) με θεματική την εκπόνηση Σχεδίων Διαφύλαξης της Ζωντανής Κληρονομιάς.
Η Στεμνίτσα επιλέχθηκε ως το ιδανικό πεδίο εφαρμογής, αποδεικνύοντας ότι η Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά δεν είναι μια στατική έννοια, αλλά ένας ισχυρός μοχλός βιώσιμης ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής.
Τη Σχολή επισκέφθηκαν οι διεθνώς αναγνωρισμένοι εμπειρογνώμονες της UNESCO κα Ioana Baskerville, εθνική εκπρόσωπος της Ρουμανίας για τη Σύμβαση UNESCO 2003, και ο κος Julio Sá Rego, διεθνής ειδικός στη διαφύλαξη της αγροτικής άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Αμφότεροι είναι μέλη του Παγκόσμιου Δικτύου Εμπειρογνωμόνων της UNESCO και συντονίζουν ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τη διαφύλαξη της παραδοσιακής χειροτεχνίας μέσω κοινωνικής επιχειρηματικότητας και επαγγελματικής εκπαίδευσης.
Η Διευθύντρια της ΣΑΕΚ Στεμνίτσας, Σοφία Ταγκαλάκη, καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους, σε μήνυμα της τόνισε ότι η Στεμνίτσα δεν μιλά θεωρητικά για την προστασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά την εφαρμόζει στην πράξη εδώ και πενήντα χρόνια. Υπογράμμισε τη σημασία της αναβάθμισης της Σχολής σε μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση, ενισχύοντας το κύρος του πτυχίου και τις προοπτικές των σπουδαστών, και εξέφρασε την πρόθεση για ουσιαστικές διεθνείς συνεργασίες, με δυνατότητα φιλοξενίας και εκπαίδευσης τεχνιτών από το εξωτερικό στις παραδοσιακές τεχνικές χειροποίητου κοσμήματος.
Η γραμματέας της Δ ΣΑΕΚ Στεμνίτσας Σοφία Μπενοπούλου-Σαρακινιώτη έκανε μια πλήρη ξενάγηση στους χώρους της Σχολής και αναφορά στα έργα που φιλοξενούνται στην έκθεση που λειτουργεί στις σύγχρονες εγκαταστάσεις, παρουσιάζοντας παράλληλα και τα βραβεία που έχει λάβει η Σχολή κατά τη συμμετοχή της σε διεθνείς εκθέσεις και διαγωνισμούς.
Στο πρακτικό μέρος της επίσκεψης, οι έμπειροι εκπαιδευτές-τεχνίτες της Σχολής, Αμαλία Πραμαντιώτη και Στέλιος Παναγόπουλος, με τη συμβολή των αποφοίτων και τεχνιτριών Σοφίας Μαυροειδή, Θοδωρή Ασημακόπουλου και Κέλυ Παυλίδου παρουσίασαν ζωντανά τεχνικές που μεταδίδονται διαχρονικά στη Στεμνίτσα:
• χαρακτική μετάλλου πάνω στη ροκέλα με τον παραδοσιακό τρόπο,
• εφαρμογή σμάλτου,
• κατασκευή γάμπας δαχτυλιδιού (βέρας),
• διαμόρφωση μετάλλου σε πλάκα.
Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να δουν από κοντά τη βιωματική μετάδοση της γνώσης, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο η τέχνη περνά από το χέρι του δασκάλου στο χέρι του μαθητή, διατηρώντας την αυθεντικότητα και ταυτόχρονα εξελισσόμενη δημιουργικά.
Ακολούθησε διάλογος όπου τέθηκαν στους καθηγητές και τους απόφοιτους. απορίες και ερωτήματα σχετικά με το πέρασμα από τη «Θεωρία στην Πράξη: προκειμένου να καταγραφεί από τους συμμετέχοντες το γιατί, πότε, πώς και ποιος της διατήρησης, που ήταν και η θεματική της επίσκεψης.
Η αργυροχρυσοχοΐα της Στεμνίτσας, με ιστορία από τον 17ο αιώνα και ακμή τον 19ο, αποτελεί στοιχείο που διαμορφώνει καθοριστικά την ταυτότητα του τόπου. Σε ένα χωριό 100 μόνιμων κατοίκων λειτουργούν έξι εργαστήρια-καταστήματα αργυροχρυσοχοΐας – μια έμπρακτη απόδειξη ότι η ζωντανή κληρονομιά μπορεί να αποτελέσει ισχυρό μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και ποιοτικού τουρισμού.
Η ίδρυση της Σχολής το 1976 από τους εμβληματικούς τεχνίτες Λάμπη Κατσούλη και Αριστείδη Βλαχογιάννη και η διαχρονική λειτουργία της υπό το Υπουργείο Παιδείας έχουν διασφαλίσει τη συστηματική μετάδοση της γνώσης. Σήμερα, η ΣΑΕΚ Στεμνίτσας συνεχίζει αυτή την αποστολή με σύγχρονες υποδομές, πλήρως εξοπλισμένα εργαστήρια και ανοιχτό πνεύμα συνεργασίας με την Ευρώπη και τον κόσμο.
Επιπλέον, στο ίδιο κτίριο λειτουργεί, με πόρους που εξασφαλίζουν τοπικοί φορείς, ένα μεγάλο και πλήρως εξοπλισμένο εργαστήριο αργυροχρυσοχοΐας, μοναδικό στην Ελλάδα, το οποίο είναι ανοιχτό σε όσους επιθυμούν να
αποκτήσουν ή να εμβαθύνουν τις γνώσεις τους στην τέχνη, από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου και για όσο διάστημα επιλέξουν. Με την καθοδήγηση έμπειρου εκπαιδευτή που μεταφέρει βιωματικά τη γνώση και την τεχνική εμπειρία του, η δυνατότητα αυτή παρέχεται δωρεάν, ενισχύοντας έμπρακτα τη διάχυση της παραδοσιακής τεχνογνωσίας όλων των τεχνικών χειροποίητου κοσμήματος, τη διεθνή κινητικότητα τεχνιτών και τον ρόλο της Στεμνίτσας ως ανοιχτού κέντρου ζωντανής πολιτιστικής δημιουργίας.
Η πρόσφατη αυτή δράση επιβεβαιώνει ότι η ΣΑΕΚ Στεμνίτσας αποτελεί ενεργό πυρήνα εφαρμογής των αρχών της Σύμβασης UNESCO 2003, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαφύλαξη και βιώσιμη αξιοποίηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ανακοινώνεται ότι άμεσα ξεκινά η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για το νέο έτος φοίτησης. Με αίσθημα ευθύνης και αισιοδοξίας για το μέλλον, η Σχολή ετοιμάζεται να υποδεχθεί τη νέα γενιά σπουδαστών, καθώς το προσεχές διάστημα ανοίγει η πλατφόρμα εγγραφών για το νέο έτος φοίτησης.
Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να διεκδικήσουν μια θέση στην καλύτερη σχολή χειροποίητου κοσμήματος στην Ελλάδα, αποκτώντας ένα πτυχίο με κύρος και ουσιαστικό αντίκρισμα στην αγορά εργασίας και τον πολιτισμό.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις εγγραφές και τις δράσεις της Σχολής:
ΔΗΜΟΣΙΑ Σ.Α.Ε.Κ. ΣΤΕΜΝΙΤΣΑΣ
Κτίριο Διδακτηρίου Στεμνίτσας
Στεμνίτσα Αρκαδίας, Τ.Κ. 22007
E-mail: mail@saek-stemn.ark.sch.gr
Τηλ: 2795081514
