Οι αναπλάσεις πλατειών και οι παιδικές χαρές δεν είναι αναπτυξιακές υποδομές που ενισχύουν την οικονομία και κοινωνία, αλλά έργα βιτρίνας που επιβαρύνουν τα δημόσια ταμεία μελλοντικά και χρησιμοποιούνται προπαγανδιστικά και διαφημιστικά από τις δημοτικές αρχές.
γράφει ο Ευάγγελος Αλεξανδρής Ανδρούτσος
Ενώ βρέχει κυριολεκτικά χρήμα από την Ευρώπη με στόχο την αντιμετώπιση της πολυεπίπεδης κρίσης, η Ελλάδα φαίνεται να κρατάει ανοιχτή ομπρέλα και να χάνει πάλι το τρένο της ανάκαμψης, να υποφέρει από την αδράνεια διαχείρισης των εκταμιεύσεων, να μην συγκλίνει με την ευρωπαϊκή πραγματικότητα, αλλά αντίθετα να διευρύνει το χάσμα, φτωχαίνοντας.
Ένα σημαντικό στατιστικό : το 2008 η Ελλάδα είχε φτάσει να διαθέτει το 96% του μέσου ευρωπαϊκού κατά κεφαλή εισοδήματος, ενώ το 2022 μειώθηκε στο 63%!
Η ευθύνη είναι του πολιτικού συστήματος, όπου η διαφθορά και η γραφειοκρατία καθυστερούν τις διαδικασίες εμπιστοσύνης και συνευθύνης μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Λέμε δημοσίου και δεν εννοούμε αποκλειστικά το κυβερνητικό επίπεδο, αλλά και της τοπικής αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού. Δήμοι και Περιφέρειες σέρνονται κυριολεκτικά στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις με έτοιμες προτάσεις που φτάνουν από σκιώδη επιτελεία υπουργικών συμβούλων, συχνά με τη μορφή δωρεάς προγραμματισμού και συμμετοχής στις αμοιβές υλοποίησης των εγκεκριμένων προγραμμάτων.
Κάτι που εμφανίζει μεγάλα προβλήματα διαύγειας και αποτελεσματικότητας!
Καλλιεργεί θερμοκήπια διαφθοράς, πελατειακής συναλλαγής, αποσύνθεσης των μακροπρόθεσμων έργων δίνοντας προτεραιότητα σε μικρά, πολυδιασπασμένα έργα τα οποία διαχειρίζονται οι Δήμοι με απευθείας ανάθεση με πελατειακούς όρους.
Και εδώ η μοναδική λύση που υπάρχει είναι η συμμετοχή του πολίτη στον προγραμματισμό των δημοσίων έργων σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ώστε να δεσμεύονται οι θεσμοί στην υλοποίηση ιεραρχημένων προτεραιοτήτων. Να μην επιτρέπεται η πολυδιάσπαση των έργων σε μικρές απευθείας αναθέσεις όπου καλλιεργείται η πελατειακή σχέση, η διαφθορά και η σπατάλη ευρωπαϊκών πόρων.
Υπενθυμίζω και πάλι πως οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν είναι χαρισμένα χρήματα, είναι δανεισμένα χρήματα
που ναι μεν παρέχονται με χαμηλό επιτόκιο που εγγυάται η ισχυρή γερμανική οικονομία, αλλά που η Ελλάδα και οι δανεισμένοι ελληνικοί φορείς πρέπει να επιστρέψουν και γι’ αυτό αξιολογείται η χρηματοπιστωτική τους ικανότητα.
Τα χρήματα που επενδύονται για την ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας μέσω του ταμείου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, πρέπει να τοποθετηθούν σε υποδομές που ενισχύουν το παραγωγικό ελληνικό μοντέλο και να εκσυγχρονίζουν την ελληνική κοινωνία με τολμηρές μεταρρυθμίσεις και καινοτομίες, ώστε να μπορεί να ανταγωνίζεται τις ισχυρές ευρωπαϊκές χώρες.
Οι αναπλάσεις πλατειών και οι παιδικές χαρές δεν είναι αναπτυξιακές υποδομές που ενισχύουν την οικονομία και κοινωνία, αλλά έργα βιτρίνας που επιβαρύνουν τα δημόσια ταμεία μελλοντικά και χρησιμοποιούνται προπαγανδιστικά και διαφημιστικά από τις δημοτικές αρχές, για να ικανοποιήσουν το επιπόλαιο αίσθημα των χωρίς ενημέρωση δημοτών – ιδιωτών, πως παράγουν τοπικό έργο, πως δήθεν εξυπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, ενώ πρακτικά διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα με τρόπο προβληματικό, αντιπαραγωγικό, πελατειακό, σε συνθήκες διευρυμένης διαφθοράς, όπου η Ελλάδα κρατάει περήφανα τα σκήπτρα πανευρωπαϊκά.
Ευάγγελος Αλεξανδρής Ανδρούτσος
Εκπαιδευτικός, κοινωνιολόγος, δημοσιογράφος.
Συντονιστής διεθνών ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Παρατηρητήριο Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και ΕΣΠΑ 2021-2027
Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ δημοσιεύει το 1ο Ενημερωτικό Σημείωμα (Report)* του Παρατηρητηρίου Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και ΕΣΠΑ 2021-27.
Ο σχεδιασμός του «Ελλάδα 2.0» πάσχει από 4 θεμελιώδεις αδυναμίες:
α) Απουσία στόχου μείωσης των ανισοτήτων και ένταξη μεταρρυθμίσεων που, αντίθετα, αυξάνουν τις ανισότητες.
β) Απουσία στόχου αύξησης της εγχώριας παραγόμενης αξίας και ενίσχυσης της παραγωγικής βάσης της χώρας με αποτέλεσμα οι πόροι να κατευθύνονται κατά κύριο λόγο σε εισαγωγές,
γ) Περιθωριοποίηση των δημόσιων πολιτικών και αποκλεισμός μεγάλου όγκου των ΜμΕ από την χρηματοδότηση.
δ) Απουσία περιφερειακής διάστασης.
Γι’ αυτούς τους λόγους αλλά και προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι νέες αντικειμενικές συνθήκες της ενεργειακής κρίσης και του υψηλού πληθωρισμού απαιτείται επανασχεδιασμός των δράσεων του «Ελλάδα 2.0».
Παράλληλα, με βάση τα ποσοτικά δεδομένα, ο κυβερνητικός στόχος απορρόφησης (δηλαδή ο στόχος για την πραγματοποίηση των δαπανών) για το 2021 απέτυχε, ενώ ανέφικτος θεωρείται και ο στόχος για το 2022. Οι στόχοι αυτοί ήταν ανεξήγητα φιλόδοξοι δεδομένης τόσο της χρονικής φάσης (εκκίνησης του «Ελλάδα 2.0»), όσο και της απουσίας επαρκούς προεργασίας/ωρίμανσης.
Η κυβερνητική επιλογή κατάργησης/ παγώματος/ τροποποίησης σε δράσεις και έργα που ωρίμαζαν από την προηγούμενη κυβέρνηση (βλ. Πρόγραμμα Φιλόδημος, Πρόγραμμα Ηλέκτρα) επηρεάζει αρνητικά την απορρόφηση του ελληνικού Σχεδίου.
Υπεύθυνος Έργου:
Γιώργος Σταθάκης, Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην Υπουργός
Επιστημονικοί Υπεύθυνοι Report:
Παναγιώτης Κορκολής, Υπεύθυνος Ανάπτυξης ΕΝΑ
Ευγενία Φωτονιάτα, Συντονίστρια Κύκλου Οικονομικής & Κοινωνικής Ανάλυσης ΕΝΑ
* Για το σημείωμα έχουν αξιοποιηθεί τα δεδομένα του 1ου τριμήνου 2022. Εντός του Ιουλίου 2022 θα δημοσιευθεί επικαιροποίησή του με βάση στοιχεία του 1ου εξαμήνου 2022. Σύμφωνα με τη μέχρι τώρα επεξεργασία των επικαιροποιημένων ποσοτικών δεδομένων δεν προκύπτει ουσιαστική διαφοροποίηση των συμπερασμάτων του επισυναπτόμενου Σημειώματος.
Ευάγγελος Αλεξανδρής Ανδρούτσος
Εκπαιδευτικός, κοινωνιολόγος, δημοσιογράφος.
Συντονιστής διεθνών ευρωπαϊκών προγραμμάτων
