Με μεγάλη συμμετοχή παιδιών, μαθητών, εκπαιδευτικών, γονέων και φίλων του βιβλίου ολοκληρώθηκε την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου το 3ο Φεστιβάλ Παιδικού Βιβλίου του Δήμου Καλαμάτας που διοργάνωσε η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Καλαμάτας, από τις 31 Οκτωβρίου έως τις 6 Νοεμβρίου 2026, με επίκεντρο την εικονογράφηση και τη σχέση ανάμεσα στην εικόνα και το κείμενο.
Για επτά ημέρες, η Καλαμάτα έγινε τόπος συνάντησης συγγραφέων, εικονογράφων, πανεπιστημιακών, εκπαιδευτικών, ανθρώπων του βιβλίου και, κυρίως, παιδιών. Το πρόγραμμα περιλάμβανε περισσότερες από 50 δράσεις: παρουσιάσεις βιβλίων, συναντήσεις δημιουργών με μαθητές, δημιουργικά και βιωματικά εργαστήρια, εκπαιδευτικές δραστηριότητες, θεατρικές και μουσικές εκδηλώσεις, ημερίδα για την εικονογράφηση και το αφιέρωμα στη Σοφία Ζαραμπούκα.
Στο φετινό φεστιβάλ που διοργάνωσε η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Καλαμάτας, με την υποστήριξη του Δήμου Καλαμάτας, συμμετείχαν 68 σχολικές μονάδες από την Καλαμάτα, τη Μεσσηνία και άλλες περιοχές της Πελοποννήσου, ενώ 3.000 παιδιά είχαν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με τους δημιουργούς και τα βιβλία τους, να παρακολουθήσουν παρουσιάσεις και να συμμετάσχουν ενεργά σε δραστηριότητες που συνέδεσαν την ανάγνωση με τη ζωγραφική, τη μουσική, το θέατρο και το παιχνίδι.
Η εικόνα και το κείμενο στο επίκεντρο
Η φετινή θεματική ανέδειξε την εικονογράφηση ως αναπόσπαστο μέρος της αφήγησης και προσκάλεσε μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν όσα μπορεί να αφηγηθεί μια εικόνα. Μέσα από τις συναντήσεις με συγγραφείς και εικονογράφους, τα παιδιά γνώρισαν διαφορετικές τεχνικές και τρόπους δημιουργίας, παρακολούθησαν πώς μια ιστορία μετατρέπεται σε εικόνα και πειραματίστηκαν με τα δικά τους εικαστικά μέσα.
Στις σχολικές μονάδες πραγματοποιήθηκαν παρουσιάσεις βιβλίων και συναντήσεις με τους δημιουργούς τους. Τα παιδιά συμμετείχαν σε αφηγήσεις, συζητήσεις, ζωγραφική, εικαστικές κατασκευές και βιωματικές δραστηριότητες, προσεγγίζοντας τα βιβλία μέσα από διαφορετικές μορφές έκφρασης.
Στις παρουσιάσεις συμμετείχαν οι εξής συγγραφείς, εικονογράφοι και εμψυχωτές: Σοφία Ζαραμπούκα, Γιώτα Αλεξάνδρου, Μαρία Ανδρικοπούλου, Λήδα Βαρβαρούση, Σοφία Δάρτζαλη, Μαρία Δασκαλάκη, Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Ναταλία Καπατσούλια, Κατερίνα Κρις, Αθηνά Καφετζή, Γιάννης Μπαγιώκος, Γωγώ Πουλοπούλου, Ελένη Πριοβόλου, Αχιλλέας Ραζής, Αγγελική Ρελάκη, Ντανιέλα Σταματιάδη, Δέσποινα Σουγιούλ, Μάγδα Σουλιώτη, Κωνσταντίνα Τασσοπούλου, Ελένη Τσαλδίρη, Δικαίος Χατζηπλής, Σεβαστή Χατζησαββίδου, Πάνος Χριστοδούλου, Τάνια Χρυσού.
Αφιέρωμα στη Σοφία Ζαραμπούκα
Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα είχε το αφιέρωμα στη συγγραφέα και εικονογράφο Σοφία Ζαραμπούκα, το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, στο Μουσικό Σχολείο Καλαμάτας «Μαρία Κάλλας».
Η εκδήλωση με τίτλο «Ένα ταξίδι στη ζωή μου!» αποτέλεσε μια αναδρομή στη ζωή και τη δημιουργική πορεία της τιμώμενης δημιουργού. Η Αγγελική Γιαννικοπούλου, καθηγήτρια Παιδικής Λογοτεχνίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, παρουσίασε συνοπτικά το έργο της, ενώ μαθητές του Μουσικού Σχολείου πλαισίωσαν μουσικά την εκδήλωση.
Ακολούθησε θεατρική παράσταση αφιερωμένη στη ζωή και το έργο της Σοφίας Ζαραμπούκα, σε κείμενο της Εύης Ντινοπούλου και σκηνοθετική επιμέλεια του Παναγιώτη Αδάμ. Ερμήνευσαν η Εύη Ντινοπούλου και η Ζωή Κεχαγιά, ενώ στο κουκλοθέατρο συμμετείχαν οι Φένια Εξακουστίδου, Άννα Ντεκελέ και Πέγκυ Σουλίου. Η παραγωγή ήταν της Πειραματικής Σκηνής Καλαμάτας.
Ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή αποτέλεσε η συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών από 16 σχολικές μονάδες, οι οποίοι δημιούργησαν και προσέφεραν στη συγγραφέα το δικό τους «δώρο», με τίτλο «Ένα δώρο για τη Σοφία». Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την τιμητική βράβευσή της από το φεστιβάλ για την προσφορά της στην παιδική λογοτεχνία.
Στο πλαίσιο του αφιερώματος παρουσιάστηκε, επίσης, έκθεση με αυθεντικά έργα της Σοφίας Ζαραμπούκα, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά την εικαστική πλευρά της δημιουργού και να περιηγηθεί στον κόσμο της εικονογράφησής της.
Τον συντονισμό του αφιερώματος είχε η Μάγδα Σουλιώτη, Διευθύντρια της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Καλαμάτας.
Ημερίδα «Λέξεις και εικόνες στο χαρτί»
Την Κυριακή 1 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο 10ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Καλαμάτας «Πέτρος Θέμελης» η ημερίδα για την εικονογράφηση με τίτλο «Λέξεις και εικόνες στο χαρτί», σε συνεργασία με τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Καλαμάτας και τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Μεσσηνίας.
Στην ημερίδα συμμετείχαν με εισηγήσεις τους η Σοφία Ζαραμπούκα, η Αγγελική Γιαννικοπούλου, η Ντανιέλα Σταματιάδη, ο Βαγγέλης Ηλιόπουλος, η Βασιλική Νίκα, η Λήδα Τσενέ και η Δέσποινα Μουαμελετζή.
Οι εισηγήσεις προσέγγισαν το εικονογραφημένο παιδικό βιβλίο από διαφορετικές οπτικές: ως αντικείμενο αισθητικής αγωγής, ως μέσο αφήγησης και επικοινωνίας, ως γέφυρα προς την τέχνη, αλλά και ως εργαλείο δημιουργικής έκφρασης και εκπαιδευτικής αξιοποίησης.
Τον συντονισμό της ημερίδας είχε η Έφη Πράτη, φιλόλογος και Γραμματέας του Συνδέσμου Φιλολόγων Μεσσηνίας.
Εργαστήρια και ανοιχτές εκδηλώσεις
Το απογευματινό πρόγραμμα έδωσε τη δυνατότητα σε παιδιά, γονείς και εκπαιδευτικούς να συμμετάσχουν σε εργαστήρια με διαφορετικές προσεγγίσεις της δημιουργίας και της ανάγνωσης.
Η Βασιλική Νίκα, ΕΔΙΠ ΠΤΔΕ, ΕΚΠΑ, διευθύντρια της σειράς «Χωρίς Σωσίβιο» των Εκδόσεων Πατάκη, πραγματοποίησε εργαστήριο για γονείς και εκπαιδευτικούς με θέμα την επιλογή και την ανάγνωση παιδικών βιβλίων. Η εικονογράφος Ναταλία Καπατσούλια καθοδήγησε τα παιδιά στη διαδικασία δημιουργίας μιας εικόνας με αφετηρία ένα κείμενο, ενώ η εικονογράφος Κατερίνα Κρις οργάνωσε ένα εργαστήριο δημιουργικής σκέψης και εικονογράφησης.
Η εικοκονογράφος Ντανιέλα Σταματιάδη παρουσίασε το εργαστήριο για εκπαιδευτικούς «Μια αρχή, ένα τέλος, μια αρχή ξανά: Διαβάζοντας ένα silent book», με επίκεντρο την εικόνα ως αφηγηματικό εργαλείο. Ο εικονογράφος Αχιλλέας Ραζής και η συγγραφέας Κωνσταντίνα Τασσοπούλου πραγματοποίησαν δημιουργικά εργαστήρια με αφετηρία τα βιβλία τους, ενώ η συγγραφέας Δέσποινα Σουγιούλ προσέγγισε τη δημιουργική αξιοποίηση ενός παιδικού βιβλίου μέσα από τη μουσική, την κίνηση, το θεατρικό παιχνίδι και τα εικαστικά. Εργαστήριο φαντασίας και χειροτεχνίας πραγματοποίησε επίσης η εικονογράφος Αγγελική Ρελάκη.
Στο πρόγραμμα εντάχθηκαν ακόμη η δράση της Ελληνικής Ένωσης Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος (HELMEPA) «Μα τα χίλια κύματα…», με τη συμμετοχή μαθητών από σχολεία της Μεσσηνίας και άλλων περιοχών της Πελοποννήσου, καθώς και η κουκλοθεατρική παράσταση «Πίκο και Λόλα», βασισμένη στη σειρά βιβλίων της Λίνας Σωτηροπούλου από την Ομάδα Θεάτρου «Ανεμόμυλοι.
Η συμβολή των σχολείων και των εκπαιδευτικών
Καθοριστική για την πραγματοποίηση του Φεστιβάλ ήταν η συμμετοχή των σχολικών μονάδων, των εκπαιδευτικών και των μαθητών. Στο πρόγραμμα έλαβαν μέρος νηπιαγωγεία, δημοτικά σχολεία, σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και δομές μεταλυκειακής εκπαίδευσης από την Καλαμάτα, τη Μεσσηνία, την Αρκαδία και τη Λακωνία.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στα σχολεία που μετακινήθηκαν από άλλες περιοχές για να συμμετάσχουν στις δράσεις, καθώς και στους εκπαιδευτικούς που ανέλαβαν την προετοιμασία και τη συνοδεία των μαθητικών ομάδων. Η συμμετοχή τους έδωσε στη διοργάνωση ευρύτερο εκπαιδευτικό και πολιτιστικό χαρακτήρα.
Θερμές ευχαριστίες απευθύνονται στη διεύθυνση και στους εκπαιδευτικούς του Μουσικού Σχολείου Καλαμάτας «Μαρία Κάλλας» και του 10ου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Καλαμάτας «Πέτρος Θέμελης» για τη φιλοξενία των κεντρικών εκδηλώσεων, καθώς και στις βοηθούς βρεφονηπιοκόμων του 1ου ΕΠΑΛ Καλαμάτας για την εθελοντική εργασία και τη συμβολή τους.
Η διοργάνωση και οι συνεργασίες
Το 3ο Φεστιβάλ Παιδικού Βιβλίου του Δήμου Καλαμάτας διοργανώθηκε από τη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Καλαμάτας, η οποία είχε την ευθύνη του σχεδιασμού, της προετοιμασίας, του γενικού συντονισμού και της υλοποίησης του συνόλου των δράσεων.
Η διοργάνωση απαιτούσε πολύμηνη προετοιμασία, συνεργασία με δημιουργούς, εκδοτικούς οίκους, σχολικές μονάδες και εκπαιδευτικούς φορείς, συντονισμό των μετακινήσεων και των χώρων φιλοξενίας, καθώς και τη διαχείριση ενός σύνθετου προγράμματος που αναπτύχθηκε σε διαφορετικά σημεία της πόλης και της ευρύτερης περιοχής.
Καθοριστική ήταν η συμβολή του Ιδρύματος Γεωργίου και Βικτωρίας Καρέλια, Μεγάλου Χορηγού της διοργάνωσης, το οποίο στήριξε έμπρακτα το Φεστιβάλ. Στο πλαίσιο της συνεργασίας αυτής, επιλεγμένα βιβλία που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκειά του θα διατεθούν για τον εμπλουτισμό των σχολικών βιβλιοθηκών των σχολείων που συμμετείχαν στις δράσεις.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται και στο Εφορευτικό Συμβούλιο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Καλαμάτας για τη στήριξη και τη συμβολή του στο έργο και στις δράσεις της Βιβλιοθήκης. Στο Εφορευτικό Συμβούλιο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Καλαμάτας Πρόεδρος είναι η Παναγιώτα Κουμάντου, δικηγόρος και Αντιδήμαρχος Διοίκησης και Πολεοδομίας Δήμου Καλαμάτας, Αντιπρόεδρος ο Παναγιώτης Σάμιτας, αρχιτέκτονας μηχανικός, ενώ μέλη είναι η Δήμητρα Ανδρινοπούλου, φιλόλογος και Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Δήμου Τριφυλίας, η Σταυρούλα Γρουσουζάκου, εκπαιδευτικός, και η Κυριακή Στεφανίδου, θεολόγος και δημοτική υπάλληλος.
Το Φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ-Κύκλου του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου. Η βράβευσή του με το βραβείο «Ζωρζ Σαρή» της ΙΒΒΥ, τον Μάρτιο του 2026, αποτελεί σημαντική αναγνώριση της προσπάθειας και της συμβολής του στην προώθηση της φιλαναγνωσίας.
Ευχαριστίες απευθύνονται επίσης στη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Μεσσηνίας, Λακωνίας και Αρκαδίας, στους συνεργαζόμενους φορείς, στους εκδοτικούς οίκους, στους χορηγούς επικοινωνίας, στους εθελοντές και σε όλους όσοι συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της διοργάνωσης.
Η οργανωτική ομάδα
Τον σχεδιασμό και τον γενικό συντονισμό του Φεστιβάλ είχε η Μάγδα Σουλιώτη, Διευθύντρια της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Καλαμάτας. Στην οργανωτική ομάδα συμμετείχαν η Χριστίνα Γκούγκουρα, αποσπασμένη εκπαιδευτικός στη Βιβλιοθήκη, η Δήμητρα Δημοπούλου, φιλόλογος και Αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Μεσσηνίας, η Αικατερίνη Καλύβα και η Αθανασία Χρονοπούλου, Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Π.Ε. Μεσσηνίας, ο Ευάγγελος Κοτσίλας, βιβλιοθηκονόμος, η Ευαγγελία Μακρή, νηπιαγωγός και εθελόντρια της Βιβλιοθήκης, καθώς και η Ελένη Ψαρρά, διοικητική υπάλληλος της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Καλαμάτας.
Η μεγάλη συμμετοχή και η ανταπόκριση του κοινού επιβεβαίωσαν τη σημασία της διοργάνωσης και τη δυνατότητα του παιδικού βιβλίου να φέρνει κοντά σχολεία, οικογένειες, εκπαιδευτικούς, δημιουργούς και πολιτιστικούς φορείς.
Το 3ο Φεστιβάλ Παιδικού Βιβλίου ολοκληρώθηκε αφήνοντας πίσω του νέες αναγνωστικές εμπειρίες, δημιουργικές συναντήσεις και συνεργασίες, αλλά και την προσδοκία να συνεχίσει να αποτελεί έναν σταθερό θεσμό για την πόλη της Καλαμάτας και την ευρύτερη περιοχή.
