Την πραγματική εικόνα πίσω από τις κυβερνητικές εξαγγελίες για τη ρύθμιση των «κόκκινων» αγροτικών δανείων αναδεικνύει με κοινοβουλευτική του ερώτηση προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων ο βουλευτής Μεσσηνίας Αλέξης Χαρίτσης και ανεξάρτητοι βουλευτές της Αριστεράς, με πρωτοβουλία του βουλευτή Ξάνθης Χουσεΐν Ζεϊμπέκ.
Αναλυτικά:
Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, με τον ν. 5184/2025 η κυβέρνηση παρουσίασε το νέο πλαίσιο για τα «κόκκινα» αγροτικά δάνεια ως μια μεγάλη παρέμβαση για την επανεκκίνηση του πρωτογενούς τομέα, κάνοντας λόγο για απαλλαγή από τα βάρη περισσότερων από 20.000 αγροτών. Μήνες όμως μετά την ψήφιση του νόμου, παραμένει κρίσιμο το ερώτημα: πόσοι αγρότες και συνεταιρισμοί έχουν πραγματικά καταφέρει να ρυθμίσουν βιώσιμα τις οφειλές τους;
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, στις απαιτήσεις που έχουν περάσει στη διαχείριση της Quant περιλαμβάνονται περίπου 1,2 δισ. ευρώ, που αφορούν περίπου 700 αγροτικούς συνεταιρισμούς και 21.000–22.000 αγρότες και κτηνοτρόφους. Μάλιστα, περισσότερα από 800 εκατ. ευρώ αφορούν οφειλές συνεταιριστικών οργανώσεων.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την ΕΘΕΑΣ, περίπου οι μισοί από τους 700 συνεταιρισμούς που βαρύνονται με «κόκκινα» δάνεια εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να καταστούν ξανά βιώσιμοι, εφόσον υπάρξουν κατάλληλες ρυθμίσεις.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν είναι απλώς αν υπάρχει δυνατότητα υποβολής ενός αιτήματος. Είναι αν οι αγρότες και οι συνεταιρισμοί μπορούν τελικά να πετύχουν ρυθμίσεις που θα τους επιτρέψουν να παραμείνουν στην παραγωγή.
Ο Αλ. Χαρίτσης και οι βουλευτές της Αριστεράς επισημαίνουν ότι η απώλεια αγροτικής γης, εγκαταστάσεων, αποθηκευτικών χώρων και μηχανολογικού εξοπλισμού μέσω κατασχέσεων και πλειστηριασμών μπορεί να προκαλέσει μόνιμη ζημιά στην παραγωγική βάση της χώρας.
Παράλληλα, η διατήρηση βιώσιμων αγροτικών εκμεταλλεύσεων και συνεταιρισμών σε καθεστώς μόνιμης υπερχρέωσης αυξάνει τον κίνδυνο απώλειας παραγωγικής περιουσίας, συγκέντρωσης γης και εγκατάλειψης της παραγωγικής δραστηριότητας.
Οι βουλευτές ζητούν να πληροφορηθούν πόσοι αγρότες, κτηνοτρόφοι και συνεταιρισμοί έχουν υποβάλει αίτημα ρύθμισης, πόσες αιτήσεις έχουν οδηγήσει σε οριστική συμφωνία, πόσες παραμένουν εκκρεμείς και πόσες απέτυχαν να καταλήξουν σε βιώσιμη ρύθμιση.
Τέλος ζητούν από την κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα σε βελτιώσεις του υφιστάμενου πλαισίου, ώστε να αυξηθούν οι πραγματικά βιώσιμες ρυθμίσεις και να αποτραπούν κατασχέσεις και πλειστηριασμοί παραγωγικής αγροτικής περιουσίας.
Ερώτηση
Προς τους Υπουργούς
Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων
Θέμα: «Κόκκινα αγροτικά δάνεια»
Η κυβέρνηση, με τον ν. 5184/2025 (ΦΕΚ Α’ 34/06.03.2025), παρουσίασε το νέο πλαίσιο για τα «κόκκινα» αγροτικά δάνεια ως μια μεγάλη παρέμβαση για την επανεκκίνηση του πρωτογενούς τομέα και την απελευθέρωση περιουσιακών στοιχείων αγροτών και αγροτικών συνεταιρισμών που παραμένουν δεσμευμένα επί χρόνια. Μάλιστα, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είχε κάνει λόγο για απαλλαγή από τα βάρη περισσότερων από 20.000 αγροτών.
Ωστόσο, μήνες μετά την ψήφιση και εφαρμογή του σχετικού θεσμικού πλαισίου, το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι αν η νομοθετική παρέμβαση έχει μετατραπεί σε πραγματικές, βιώσιμες και εφαρμόσιμες ρυθμίσεις ή αν για χιλιάδες αγρότες και συνεταιρισμούς παραμένει ακόμη μια εξαγγελία χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι απαιτήσεις που έχουν περάσει στη διαχείριση της Quant αφορούν περίπου 1,2 δισ. ευρώ, περίπου 700 αγροτικούς συνεταιρισμούς και περίπου 21.000-22.000 φυσικά πρόσωπα, αγρότες και κτηνοτρόφους. Από το συνολικό ποσό, περισσότερα από 800 εκατ. ευρώ αφορούν οφειλές συνεταιριστικών οργανώσεων.
Παράλληλα, η ίδια η Quant έχει επισημάνει ότι δεν υπάρχει μία ενιαία λύση για όλους τους οφειλέτες, καθώς κάθε περίπτωση έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, ενώ η επιτυχία της διαδικασίας θα κριθεί από το πόσο γρήγορα θα προκύψουν νέες βιώσιμες συμφωνίες. Το ζητούμενο, συνεπώς, δεν είναι απλώς η δυνατότητα υποβολής αιτήματος, αλλά η ολοκλήρωση ρυθμίσεων που θα επιτρέψουν στους παραγωγούς και στους συνεταιρισμούς να επιστρέψουν στην παραγωγική και χρηματοδοτική κανονικότητα.
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ΕΘΕΑΣ, περίπου οι μισοί από τους 700 συνεταιρισμούς που βαρύνονται με κόκκινα δάνεια εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να καταστούν ξανά βιώσιμοι, εφόσον υπάρξουν κατάλληλες ρυθμίσεις. Άλλωστε, αυτός ήταν και ο ίδιος ο κυβερνητικός στόχος: η επανενεργοποίηση παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων που σήμερα παραμένουν δεσμευμένα ή ανενεργά λόγω παλαιών χρεών.
Επειδή σημαντικό μέρος της αγροτικής περιουσίας που συνδέεται με τα παλαιά δάνεια αφορά γη, εγκαταστάσεις, αποθηκευτικούς χώρους, μηχανολογικό εξοπλισμό και λοιπά παραγωγικά στοιχεία, των οποίων η απώλεια μέσω κατασχέσεων ή πλειστηριασμών μπορεί να έχει μόνιμες συνέπειες για την παραγωγική βάση της χώρας,
Επειδή οι αγροτικοί συνεταιρισμοί έχουν ιδιαίτερη σημασία για την οργάνωση της παραγωγής, τη διαπραγματευτική δύναμη των παραγωγών, τη μεταποίηση και τη διάθεση των προϊόντων και, ως εκ τούτου, η εξυγίανσή τους δεν αφορά μόνο τους ίδιους τους οφειλέτες αλλά συνολικά την αγροτική οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες,
Επειδή η διατήρηση παραγωγικά βιώσιμων αγροτικών εκμεταλλεύσεων και συνεταιρισμών σε καθεστώς μόνιμης υπερχρέωσης αυξάνει τον κίνδυνο απώλειας παραγωγικής περιουσίας, συγκέντρωσης γης και εγκατάλειψης της παραγωγικής δραστηριότητας,
Επειδή η αποτελεσματική αντιμετώπιση των κόκκινων αγροτικών δανείων αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος παραγωγής, οι φυσικές καταστροφές, οι ζωονόσοι και η περιορισμένη ρευστότητα επιβαρύνουν περαιτέρω την οικονομική κατάσταση των αγροτών και των συνεταιριστικών οργανώσεων,
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1. Πόσοι συνολικά αγρότες, κτηνοτρόφοι και αγροτικοί συνεταιρισμοί έχουν υποβάλει μέχρι σήμερα αίτημα ρύθμισης των οφειλών τους στο πλαίσιο του ν. 5184/2025 και ποιο είναι το συνολικό ύψος των απαιτήσεων που αφορούν οι αιτήσεις αυτές; Πόσες από τις παραπάνω αιτήσεις έχουν μέχρι σήμερα ολοκληρωθεί με οριστική συμφωνία ρύθμισης και πόσες παραμένουν σε εκκρεμότητα; Ποιος είναι ο αριθμός των αγροτών και συνεταιρισμών που, παρά την υποβολή αιτήματος, δεν έχουν καταφέρει να καταλήξουν σε βιώσιμη συμφωνία και για ποιους λόγους απορρίφθηκαν ή δεν ολοκληρώθηκαν οι σχετικές διαδικασίες;
2. Δεδομένου ότι σημαντικός αριθμός αγροτών και συνεταιρισμών εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αδυναμία εξυπηρέτησης των παλαιών οφειλών, προτίθεται η κυβέρνηση να προχωρήσει σε βελτιώσεις του υφιστάμενου πλαισίου, ώστε να αυξηθεί ο αριθμός των πραγματικά βιώσιμων ρυθμίσεων και να αποτραπούν κατασχέσεις και πλειστηριασμοί παραγωγικής αγροτικής περιουσίας;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
Χαρίτσης Αλέξανδρος (Αλέξης)
Δραγασάκης Ιωάννης
Ηλιόπουλος Αθανάσιος (Νάσος)
Τζανακόπουλος Δημήτρης
Τζούφη Μερόπη
Φωτίου Θεανώ
